Dyskusja wokół zmian w przepisach dotyczących zwolnień lekarskich nabiera tempa, ponieważ projekt rządowy przewiduje możliwość wykonywania pracy u jednego pracodawcy w czasie, gdy pracownik przebywa na zwolnieniu lekarskim wystawionym względem innego miejsca zatrudnienia. Według ekspertów branżowych to rozwiązanie może przynieść zarówno korzyści dla osób pracujących w wielu miejscach, jak i poważne ryzyka nadużyć, na które od lat zwracają uwagę instytucje kontrolne. Zgodnie z projektem nowe regulacje mają doprecyzować, jak wygląda zakres obowiązków osoby przebywającej na zwolnieniu oraz jakie warunki muszą zostać spełnione, aby wykonywanie pracy nie naruszało założeń zwolnienia. Rzecznik organizacji reprezentującej małych i średnich przedsiębiorców podkreśla, że przedsiębiorcy mają liczne wątpliwości dotyczące praktycznej strony działania nowych przepisów. Jednym z najczęściej podnoszonych problemów jest kwestia stwierdzonych w raportach instytucji ubezpieczeniowych przypadków wykorzystywania zwolnień niezgodnie z ich przeznaczeniem, co oznacza, że część osób korzystała z nich nie po to, aby odzyskać zdrowie, ale by podejmować dodatkową pracę, często w sposób trudny do wykrycia. Eksperci ostrzegają, że nowe zasady, choć formalnie mają uporządkować przepisy, mogą niechcący utrwalić zjawiska, z którymi instytucje od lat próbują walczyć. Zwracają też uwagę, że lekarze udzielający standardowych porad medycznych nie mają pełnej wiedzy o faktycznych warunkach pracy pacjenta i mogą błędnie ocenić, czy dana osoba jest zdolna do wykonywania obowiązków na innym stanowisku, co z kolei jest kompetencją lekarzy medycyny pracy. Rzecznik resortu odpowiedzialnego za przygotowanie projektu zapewnia, że intencją ustawodawcy jest doprecyzowanie sytuacji osób pracujących w wielu miejscach jednocześnie, lecz apeluje o rozwagę i możliwość przeprowadzenia dodatkowych analiz. Ekspert rynku pracy zwraca uwagę, że projekt powinien uwzględniać także rosnącą liczbę osób wykonujących zawody nieregularne, elastyczne lub sezonowe, dla których tradycyjny model oceny zdolności do pracy nie zawsze jest adekwatny, ponieważ różne zadania mogą mieć różny poziom obciążenia organizmu. Propozycje wprowadzenia zmian wywołały również pytania o skuteczność kontroli prowadzonych przez instytucję ubezpieczeniową, która przy ograniczonych zasobach i dużej liczbie spraw musi niekiedy opierać się na analizach ryzyka, a nie na indywidualnych, szczegółowych kontrolach. Według ekspertów wprowadzenie nowych rozwiązań bez jednoczesnego zwiększenia częstotliwości kontroli może prowadzić do sytuacji, w której przepisy umożliwią pracę w czasie zwolnienia, ale system nadzoru nie będzie wystarczająco skuteczny, aby odróżnić uczciwych pracowników od tych, którzy nadużywają świadczeń. Organizacje reprezentujące przedsiębiorców apelują, aby ustawodawca wstrzymał się z wdrożeniem zmian do czasu wzmocnienia narzędzi kontrolnych oraz dokładniejszego doprecyzowania, jakie rodzaje aktywności mogą być wykonywane w trakcie zwolnienia. Ekspert branżowy zauważa także, że każda reforma dotycząca zwolnień lekarskich powinna uwzględniać szerszy kontekst rynku pracy, który obecnie przechodzi duże zmiany związane z pracą zdalną, elastycznymi godzinami i rosnącą liczbą umów nienormowanych. W praktyce oznacza to, że niektóre zadania mogą być wykonywane bez przeciążenia zdrowotnego, ale inne – nawet jeśli formalnie są „lekkie” – mogą wymagać wysiłku sprzecznego z zaleceniami lekarza. Dlatego eksperci podkreślają konieczność stworzenia jasnych, jednoznacznych i możliwych do zweryfikowania zasad, aby system nie zachęcał do nadużyć i nie prowadził do sporów między pracodawcami, pracownikami i instytucjami ubezpieczeniowymi. Dyskusja wokół projektu pokazuje, jak złożonym i wrażliwym obszarem jest system zwolnień lekarskich oraz jak ważne jest znalezienie równowagi między ochroną zdrowia pracowników a stabilnością rynku pracy.
